Ανακοίνωση με αφορμή την Παγκόσμια Μέρα για το Περιβάλλον

ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ

Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Μέρα για το Περιβάλλον, 5 Ιούνη, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕμε ανακοίνωσή του τονίζει:

«Η Παγκόσμια Μέρα για το Περιβάλλον βρίσκει εφέτος την εργατική τάξη, τα λαϊκά στρώματα της χώρας, να υφίστανται όλο και πιο έντονες τις επιπτώσεις της καπιταλιστικής κρίσης. Την ίδια ώρα υποβαθμίζεται ο ευρύτερος χώρος όπου ζουν και εργάζονται οι άνθρωποι του μόχθου, της παραγωγής του κοινωνικού πλούτου: Το εργασιακό, το οικιστικό, το φυσικό περιβάλλον.

Αυτό όμως δεν θα εμποδίσει τα κόμματα της άρχουσας τάξης, ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, και τους κάθε λογής συνοδοιπόρους τους, να συνδυάσουν και πάλι τη μέρα αυτή με τις υποκριτικές τους κορόνες για τη "σωτηρία του πλανήτη", τη "βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων". Και να προβάλουν σαν διέξοδο την "πράσινη οικονομία" τους, την προσέλκυση "πράσινων επενδύσεων". Προσπαθούν, έτσι, να συγκαλύψουν ότι πραγματικός στόχος της πολιτικής αυτής είναι να διευρυνθεί το πεδίο των μονοπωλίων για την κερδοφόρα επένδυση των υπερσυσσωρευμένων κεφαλαίων τους. 

Δηλαδή, να διευκολυνθεί η ακόμα μεγαλύτερη εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, σε βάρος ταυτόχρονα του περιβάλλοντος και της Δημόσιας Υγείας, στο πλαίσιο ενός "φαύλου κύκλου": Να χρηματοδοτούνται από το εισόδημα των λαϊκών στρωμάτων μονοπωλιακοί όμιλοι για την αντιμετώπιση, με όρους υψηλής κερδοφορίας, περιβαλλοντικών προβλημάτων που η ίδια η δράση του κεφαλαίου δημιουργεί. Πρόκειται για την ουσία της ευρωενωσιακής αρχής "ο ρυπαίνων πληρώνει", δηλαδή στην ουσία πληρώνεται και συνεχίζει να ρυπαίνει, η οποία διαπερνάει σαν κόκκινη κλωστή όλες τις οδηγίες και αποφάσεις της ΕΕ. Ετσι, πέρα από τα κόμματα εξουσίας της άρχουσας τάξης, στην ίδια κατεύθυνση κινείται όχι μόνο το κόμμα του ΛΑ.Ο.Σ. αλλά και οι άλλες πολιτικές δυνάμεις του ευρωμονόδρομου, ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ και Οικολόγοι Πράσινοι, που συμμετέχουν ενεργά στην ψήφιση των κοινοτικών κατευθύνσεων, βάζοντας τελικά πλάτη για την υλοποίησή τους κύρια με τα στελέχη τους στην Περιφερειακή και Τοπική Διοίκηση.

Νέοι αντιπεριβαλλοντικοί νόμοι προς όφελος του κεφαλαίου

Μια νέα σειρά αντιπεριβαλλοντικών νόμων προστέθηκαν στο οπλοστάσιο της άρχουσας τάξης το χρόνο που πέρασε, προκειμένου να επεκταθεί παραπέρα το πεδίο δράσης του κεφαλαίου σε βάρος δασών και δασικών εκτάσεων, οικοσυστημάτων, φυσικών πόρων, της δημόσιας γης, της ποιότητας του αέρα, της ποιότητας και της επάρκειας των νερών.

Ανάμεσά τους:

• Ο νέος νόμος για την ανακύκλωση που διευκολύνει παραπέρα τη διείσδυση των επιχειρηματικών ομίλων στη διαχείριση των απορριμμάτων και εγγυάται την υψηλή κερδοφορία τους κατ' ευθείαν από το λαϊκό εισόδημα.
• Ο νόμος για την επιτάχυνση των "στρατηγικών επενδύσεων" (ο λεγόμενος "fast track") που επιτρέπει με συνοπτικές διαδικασίες, κατά παρέκκλιση και αυτής ακόμη της αναποτελεσματικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας, τη χωροθέτηση σε προστατευόμενες περιοχές και των πλέον επιβαρυντικών εγκαταστάσεων μεγαλοεπενδυτών.
• Ο νόμος για την "προστασία" της βιοποικιλότητας, που επιτρέπει στο κεφάλαιο να συγκεντρώνει φτηνή γη αρπάζοντάς την από μικροϊδιοκτήτες έναντι πινακίου φακής, προκειμένου να κατασκευάσει τις εγκαταστάσεις του, ακόμη και σε περιοχές "Νατούρα".

Τις επιπτώσεις της πολιτικής αυτής οι εργαζόμενοι τις βιώνουν όλο και πιο έντονα με χαρακτηριστικές, ανάμεσα σε άλλες, περιπτώσεις: Tα καμένα δάση, τη ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων νερών, τα συχνά πλημμυρικά φαινόμενα, την επιβαρυμένη με ρύπους ατμόσφαιρα των αστικών κέντρων, τη συρρίκνωση των ελεύθερων χώρων, του αστικού και περιαστικού πρασίνου, την απώλεια δημόσιας γης, τον αποκλεισμό της λαϊκής οικογένειας από την πρόσβαση σε παραλίες και σε άλλους χώρους αναψυχής, τις σοβαρές ελλείψεις στη διαχείριση των αποβλήτων (στερεών, υγρών, επικινδύνων, μολυσματικών) και των αστικών λυμάτων, το υποβαθμισμένο εργασιακό περιβάλλον.

Καταστροφή του περιβάλλοντος δεμένη με την ίδια την καπιταλιστική ανάπτυξη

Αποδεικνύεται από τις ίδιες τις εξελίξεις ότι η καταστροφή του περιβάλλοντος είναι άρρηκτα δεμένη με την ίδια την καπιταλιστική ανάπτυξη, για την οποία το περιβάλλον είναι απλά πεδίο ποικιλόμορφης ληστρικής εκμετάλλευσης. Η ανάγκη των μονοπωλίων για μεγιστοποίηση της κερδοφορίας, είδωλο της οποίας είναι και οι νόμοι και οι κάθε λογής διατάξεις του αστικού κράτους, βρίσκεται στην αντίπερα όχθη με τις λαϊκές ανάγκες, την προστασία του περιβάλλοντος και της Δημόσιας Υγείας.

Η ζοφερή, όμως, αυτή κατάσταση μπορεί ν' αλλάξει. Για να γίνει αυτό κατορθωτό πρέπει ο λαός να ανοίξει και να προχωρήσει το δρόμο της ρήξης και της ανατροπής του καπιταλιστικού συστήματος.
Το δρόμο της κοινωνικής κρατικής ιδιοκτησίας στα συγκεντρωμένα μέσα παραγωγής, στη γη, στο φυσικό πλούτο και στις υποδομές, την ισόμετρη ανάπτυξη των περιφερειών και των κλάδων της οικονομίας, του επιστημονικού κεντρικού σχεδιασμού με εργατικό λαϊκό έλεγχο. 
Σε αυτό το πλαίσιο, θα αναπτυχθεί μια σταθερή, συμβατή σχέση μεταξύ του εργαζόμενου ανθρώπου και της φύσης, με το σχεδιασμό των χρήσεων της γης η οποία θα αποτελεί κρατική λαϊκή περιουσία, με την προώθηση της επιστημονικής έρευνας και το συνδυασμό συγχρόνων τεχνολογιών με γνώμονα τη λαϊκή ευημερία.

Το ΚΚΕ καλεί τους εργάτες και μισθωτούς, αυτοαπασχολούμενους, φτωχούς αγρότες, νέους, απόμαχους της δουλειάς να συγκροτήσουν το μέτωπό τους, να γίνουν το λαϊκό ποτάμι της νικηφόρας ρήξης με τα μονοπώλια και τα κόμματά τους, να παλέψουν για αποδέσμευση από την ΕΕ με λαϊκή εξουσία».

Τα βαρέα μέταλλα στο Λαύριο και οι απαραίτητες προφυλάξεις ...

Σύμφωνα με τον δείκτη επικινδυνότητας για οικιστικές περιοχές, τουλάχιστον το 80% του Λαυρίου είναι ρυπασμένο με αρσενικό, κάδμιο, χρώμιο, χαλκό, νικέλιο, μόλυβδο, αντιμόνιο και ψευδάργυρο.

4/4/2011

Από τη Ζέτα Αγγελάτου

…Όταν δημιουργήθηκε στο Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου το εργαστήρι της μέτρησης των βαρέων μετάλλων, έγιναν κάποιες μετρήσεις του εδάφους από την κ. Μιχαηλίδου στο χώρο στον οποίο έπαιζε το παιδί της με τα χώματα και συγκεκριμένα στο νηπιαγωγείο. Οι μετρήσεις αυτές, σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο ήταν πολύ ανησυχητικές, γι’ αυτό και πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη ημερίδα.

Η κ. Μιχαηλίδου ανέφερε συγκεκριμένα πως με προσωπική της πρωτοβουλία, πήραν οκτώ δείγματα από το προαύλιο του 1ου και 3ου νηπιαγωγείου πέρυσι τον Φεβρουάριο προκειμένου να γίνει ανάλυση. Τα τελικά αποτελέσματα βγήκαν τον Ιούνιο και αναρτήθηκαν τον Οκτώβριο στα σχολεία, καθώς σύμφωνα με την κ. Μιχαηλίδου τους καλοκαιρινούς μήνες που διαμεσολάβησαν δεν έγινε κάποια ενέργεια από τον τότε Δήμαρχο για την επίλυση του προβλήματος. Αλλά και οι τώρα συγκυρίες έχουν φέρει σε αδράνεια την επίλυση του. Διευκρίνισε πως στόχος της ημερίδας δεν αποτελεί η δυσφήμιση της πόλης, αλλά η προσπάθεια επούλωσης της συγκεκριμένης πληγής, μέσω της σωστής ενημέρωσης των πολιτών αλλά και της δέσμευσης των αρμόδιων φορέων για τα έργα που είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθούν.

Πρώτος εισηγητής ήταν ο κ. Δημητριάδης Αλέξανδρος, Διευθυντής της Διεύθυνσης Γεωχημείας  και Περιβάλλοντος του ΙΓΜΕ, αναφέροντας πως είναι η δεύτερη ή τρίτη φορά που παρουσιάζονται τα συγκεκριμένα δεδομένα και καθησυχάζοντας τους παρευρισκομένους να μη θορυβηθούν. Τόνισε πως η παρέμβαση έπρεπε να έχει γίνει από το 1940, καθώς από τότε ήταν γνωστό το πρόβλημα. Δείχνοντας μάλιστα τα συγκεκριμένα δεδομένα στο εξωτερικό, οι άνθρωποι διερωτούνται για ποιο λόγο δεν έχει παρέμβει η Πολιτεία. Ανέφερε πως το πρόβλημα δημιουργήθηκε στο Λαύριο, αλλά και στη Λαυρεωτική χερσόνησο γενικότερα, καθώς η περιοχή είχε την τύχη και την ατυχία να είναι πλούσια σε μεταλλεύματα. Χαρακτήρισε μάλιστα τη Λαυρεωτική ένα απέραντο μουσείο, που θα μπορούσε να αναπτύξει ποιοτικό τουρισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Ωστόσο, το κομμάτι αυτό μένει ανεκμετάλλευτο, υποστήριξε. Να σημειωθεί ότι η ρύπανση της Λαυρεωτικής έχει ξεκινήσει 3.500 χρόνια π.Χ., όταν και ξεκίνησε η εκμετάλλευση των μεταλλευμάτων.

Για την μόλυνση της περιοχής έχουν γίνει πολλές μελέτες και έχουν γραφτεί τόμοι βιβλίων. Η Λαυρεωτική χερσόνησος καλύφθηκε με 698 δείγματα σε περίπου 170 τετραγωνικά χλμ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, ένα πολύ μεγάλο μέρος της περιοχής είναι ρυπασμένο με αρσενικό, κάδμιο, μόλυβδο και αντιμόνιο. Σύμφωνα με τον δείκτη επικινδυνότητας για οικιστικές περιοχές, τουλάχιστον το 80% της περιοχής είναι ρυπασμένη με αρσενικό, κάδμιο, χρώμιο, χαλκό, νικέλιο, μόλυβδο, αντιμόνιο και ψευδάργυρο. Ο αντίστοιχος μάλιστα δείκτης για τις καλλιέργειες, χαρακτηρίζει σχεδόν ολόκληρη την περιοχή απαγορευτική για καλλιέργειες.

Η μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το ΙΓΜΕ και το ΕΜΠ έδωσε τελικές προτάσεις για την αποκατάσταση του χώρου καθώς την οικονομική διάσταση. Η δειγματοληψία έγινε από το εδαφικό κάλυμμα, τη σκόνη των σπιτιών, τα μεταλλουργικά απορρίμματα, το μητρικό πέτρωμα, το υπόγειο νερό και τα φυτά. Επίσης έγινε κοκκομετρική ανάλυση των μεταλλουργικών απορριμμάτων και του εδαφικού καλύμματος και χημική ανάλυση κάθε κλάσματος. Επίσης ως δείγμα χρησιμοποιήθηκε αίμα παιδιών από την τελευταία επιδημιολογική μελέτη(1988). Οι χαρτογραφήσεις έγιναν σε κλίμακα 1:5000. Τελικός στόχος του έργου αποκατάστασης εδάφους στο δήμο Λαυρίου ήταν η δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος περιβαλλοντικού σχεδιασμού για την αποκατάσταση εδάφους στην αστική και περιαστική περιοχή του Λαυρίου και τη δημιουργία καλύτερων συνθηκών διαβίωσης για τον τοπικό πληθυσμό. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Δημητριάδη, οι τοπικοί άρχοντες δεν υιοθέτησαν τίποτα από αυτά.

Βλέποντας κανείς το χάρτη που υποδεικνύει τα μεταλλουργικά απορρίμματα και το ρυπασμένο έδαφος του Λαυρίου, διαπιστώνει πως το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους είναι ρυπασμένο, με απορρίμματα επίπλευσης, σκουριές και πυρίτη να κυριαρχούν σε κάποια σημεία. Σύμφωνα με το χάρτη που δείχνει τη φυσική κατάσταση του πρώτου εδαφικού καλύμματος της περιοχής, οι τιμές του μολύβδου κυμαίνονται από 1 μέχρι 1850 mg/kg πετρώματος. Πρόκειται για τα φυσιολογικά όρια που υπάρχουν στο Λαύριο και στα οποία ο άνθρωπος δεν μπορεί να παρέμβει. Μετά την ανθρωπογενή ρύπανση, οι τιμές του μολύβδου κυμαίνονται πλέον από 810 έως 151.579 μικρογραμμάρια μολύβδου ανά κιλό εδάφους. Το χειρότερο όμως είναι η κατανομή μολύβδου στη σκόνη των σπιτιών, καθώς αυτή εισπνέεται και εισέρχεται στον οργανισμό. Σε αυτήν την περίπτωση οι τιμές του μολύβδου κυμαίνονται από 488 έως 18.617 mg/kg σκόνης. Γι΄ αυτό  και είναι απαραίτητη η λήψη κατάλληλων μέτρων από τους κατοίκους για την προστασία της υγείας τους.

Όσον αφορά την κατανομή του αρσενικού στο εδαφικό κάλυμμα της αστικής περιοχής του Λαυρίου, οι τιμές του κυμαίνονται από 50 έως 24.000 mg/kg εδάφους. Ενώ, στο πέτρωμα οι τιμές κυμαίνονται από 0,5 έως 1.032 mg/kg πετρώματος και η οριακή τιμή που υπολογίστηκε για το έδαφος στο Λαύριο είναι μόλις 25 mg/kg εδάφους!

Επιπλέον, εμφανής είναι η ανθρωπογενής ρύπανση του εδαφικού καλύμματος και από τις τιμές του αντιμονίου, οι οποίες κυμαίνονται από 3 έως 567 mg/kg εδάφους. Ενώ, στο πέτρωμα οι τιμές κυμαίνονται από 0,5 έως 71 mg/kg πετρώματος και η οριακή τιμή υπολογίστηκε για το έδαφος του Λαυρίου στα 24 mg/kg εδάφους! Όπως προκύπτει, το 90% της περιοχής είναι ρυπασμένο με αντιμόνιο.

Στη συνέχεια, ο κ. Δημητριάδης, αφού παρουσίασε τα όρια λήψης μέτρων για το έδαφος που καθορίστηκαν για το Λαύριο, ενημέρωσε τους παρευρισκομένους πως ο δείκτης ρύπανσης, ο οποίος υπολογίστηκε για τα στοιχεία αρσενικό, βάριο, Βηρύλλιο, Κάδμιο, Χαλκό, Νικέλιο, Μόλυβδο και Ψευδάργυρο χρησιμοποιώντας τις συγκεντρώσεις των εν λόγω στοιχείων σε σχέση με τα αντίστοιχα όρια δράσης για το έδαφος του Λαυρίου, δείχνει ότι η ρύπανση κυμαίνεται από -1 έως 1.121 φορές πάνω από τα όρια λήψης μέτρων.

Όσον αφορά το επίμαχο θέμα της έκθεσης των παιδιών στους περιβαλλοντικούς ρύπους, προκύπτει πως σε μεγαλύτερο κίνδυνο εκτίθενται τα παιδιά στην Πράσινη Αλεπού (ουσιαστικά τα παιδιά που ζουν πάνω στη Σαβούρα), αλλά και σε κάποιες περιοχές κοντά στο Νυχτοχώρι, το Καβοδόκανο και τον Άγιο Αντρέα. Ωστόσο, ο κ. Δημητριάδης τόνισε πως πρόκειται απλώς για τη διαβάθμιση της έκθεσης και πως δυστυχώς όλα τα παιδιά είναι εκτεθειμένα.

Δυστυχώς, η επίπτωση της έντονης ρύπανσης στην υγεία των παιδιών είναι εμφανής. Σύμφωνα με έρευνα για την κατανομή μολύβδου στο αίμα των παιδιών, προκύπτει ότι το 90% των παιδιών έχουν συγκεντρώσεις μολύβδου μεγαλύτερες από 10 εκατομμυριοστά του γραμμαρίου μολύβδου ανά 100 χιλιοστογραμμάρια αίματος, τιμή που θεωρείται η μέγιστη αποδεκτή για τα παιδιά.

Το πραγματικό κόστος της πρότασης που μας παρουσίασε ο κ. Δημητριάδης για την πλήρη αποκατάσταση του χώρου είχε υπολογισθεί το 1999 στα 40 εκατομμύρια ευρώ. Να σημειώσουμε πως το κόστος σύμφωνα με το ΥΠΕΧΩΔΕ ήταν πέντε φορές πάνω! Γι’ αυτό και χρειάζεται, σύμφωνα με τον κ. Δημητριάδη, μια ριζική αναθεώρηση του τιμολογίου του ΥΠΕΧΩΔΕ για τα δημόσια έργα, καθώς μας κατηγορεί και η Ε.Ε. γι΄αυτό. Ο κ. Δημητριάδης έκλεισε αναφέροντας πως με στόχο την ποιότητα ζωής των κατοίκων και ιδιαίτερα των παιδιών, τα αποτελέσματα όλων των ερευνών πρέπει να χρησιμοποιηθούν για:

• Τη λήψη μέτρων,
• Τον ορθολογικό σχεδιασμό χρήσεων γης, και
• Τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης.
  Διαφορετικά, πρέπει να βρεθούν άλλες εναλλακτικές λύσεις.

Στη συνέχεια, το λόγο έλαβε ο κ. Καλιαμπάκος Δημήτρης, καθηγητής της σχολής Μεταλλειολόγων Μηχανικών Ε.Μ.Π., μιλώντας για την εξυγίανση των εδαφών στο χώρο του Τ.Π.Π.Λ. (πρώην Γαλλική εταιρεία μεταλλείων Λαυρίου) ως παράδειγμα επίλυσης του προβλήματος των ρυπασμένων εδαφών στο Λαύριο. Τόνισε αρχικά πως το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί και δεν θα υπάρχει εις αεί.

Τα έργα εξυγίανσης στο Τ.Π.Π.Λ. ήταν τα ακόλουθα:

1. Αποκατάσταση των ρυπασμένων εδαφών μέσω της εκσκαφής, της μεταφοράς και της απόθεσης των ρυπασμένων αποθέσεων σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο εντός του Τ.Π.Π.Λ.
2. Κατασκευή υπόγειου χώρου για την αποθήκευση επικίνδυνων αποβλήτων
3. Εξυγίανση κτιρίου Κονοφάγου
4. Εγκατάσταση περιβαλλοντικού εργαστηρίου σε χώρο του Τ.Π.Π.Λ., που θα διαμορφωθεί κατάλληλα για το σκοπό αυτό, με όλο τον απαιτούμενο, για την επαρκή λειτουργία του, εξοπλισμό.

Στόχος ήταν να μηδενιστεί ο κίνδυνος για τον άνθρωπο και να ελαχιστοποιηθεί για το περιβάλλον. Ο κ. Καλιαμπάκος περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο έγινε η αποκατάσταση των ρυπασμένων εδαφών τονίζοντας την τεράστια επιμονή που δόθηκε στα μέτρα εργασίας. Όσον αφορά το κτίριο του Κονοφάγου, πρόκειται για ένα κτίριο που περιέχει σημαντικές ποσότητες πολύ επικίνδυνων υλικών και είναι έτοιμο να καταρρεύσει. Για παράδειγμα περιέχει περίπου 9.000 kg αρσενικό! Από το Δεκέμβρη του 2008 επιμένουν με συνεχείς παρεμβάσεις πως πρέπει να βρεθεί λύση στο πρόβλημα. Αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με τον κ. Καλιαμπάκο, υπάρχει δέσμευση ότι μέσα σε 10 μέρες θα υπάρξει χρηματοδότηση για την εξυγίανση του κτιρίου. Εξήγησε στη συνέχεια πως τα επικίνδυνα αυτά υλικά έχει προβλεφθεί να μεταφερθούν στο ειδικά κατασκευασμένο υπόγειο συγκρότημα αποθήκευσης επικίνδυνων αποβλήτων, που αποτελεί μάλιστα τον ίσως πιο ασφαλή χώρο στην Ελλάδα.

Τέλος, ο κ. Καλιαμπάκος αναφέρθηκε στα συμπεράσματα που βγάζει ο ίδιος. Συγκεκριμένα, υποστήριξε ότι στο Λαύριο υπάρχει ένα γνωστό πρόβλημα ρύπανσης το οποίο είναι διαχειρίσιμο. Η πλήρης και συνεχής ενημέρωση του κοινού είναι το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση του προβλήματος, ενώ απαιτείται ένα συνολικό σχέδιο δράσης με προτεραιότητες και ιεράρχηση. Χρειάζεται επίσης συστηματική επιστημονική τεκμηρίωση των προβλημάτων και χρήση τεχνολογιών αιχμής και πάνω απ’ όλα ενότητα και επιμονή στην διεκδίκηση των λύσεων.

Αμέσως μετά, ο κ. Πρωτονοτάριος Βασίλης, Δρ. Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π., μίλησε για τις πρόσφατες μετρήσεις για βαρέα μέταλλα στα προαύλια των 1ο και 3ο νηπιαγωγείων Λαυρίου. Μας ενημέρωσε πως οι μετρήσεις στα σχολεία έγιναν ύστερα από πρωτοβουλία των γονέων. Έγινε λήψη 8 αποκλειστικά επιφανειακών δειγμάτων από το προσωπικό του εργαστηρίου και η διεξαγωγή των χημικών αναλύσεων έγινε αφιλοκερδώς. Ο κ. Πρωνοτάριος παρουσίασε τα αποτελέσματα αυτά, τονίζοντας πως υπάρχει μια πολύ μεγάλη διαφοροποίηση στις συγκεντρώσεις των βαρέων μετάλλων και των λοιπών τοξικών στοιχείων σε σχέση με τη θέση 1 και τις υπόλοιπες θέσεις. Οι συγκεντρώσεις στη θέση 1, δηλαδή την περιοχή του Φοίνικα, παραπέμπουν σχεδόν σε καθαρή σκουριά. Δε βλέπουμε την ίδια εικόνα και στις υπόλοιπες θέσεις, σύμφωνα με τα αποτελέσματα. Αυτό όμως δε σημαίνει πως τα υπόλοιπα νούμερα δεν είναι ανησυχητικά, διευκρίνισε. Παρατηρείται λοιπόν υπέρβαση ακόμη και των πιο ελαστικών ορίων όσον αφορά τη συγκέντρωση των βαρέων μετάλλων.

Συμπεραίνοντας, ανέφερε πως το αποτέλεσμα ήταν σχετικά αναμενόμενο με βάση την εμπειρία του Εργαστηρίου σε αναλύσεις εδαφών Λαυρεωτικής και τις μελέτες του Ε.Μ.Π. και του ΙΓΜΕ. Τόνισε επιπλέον πως υπάρχει ανάγκη για συλλογή περισσότερων στοιχείων καθώς η έρευνά τους δεν ήταν ολοκληρωμένη. Αφορούσε μονάχα τα δύο νηπιαγωγεία και αποτελεί ένδειξη για τη ρύπανση στα σχολεία. Τέλος, πρότεινε:

• Πολιτική απόφαση για ολοκληρωμένη διαχείριση του προβλήματος.
• Συλλογή πληροφοριών για προέλευση χώματος.
• Συστηματική δειγματοληψία από σχολεία του Λαυρίου.
• Πλήρεις χημικές και ορυκτολογικές αναλύσεις εδαφών.
• Ταυτοποίηση ρύπανσης.
• Ανάπτυξη μοντέλων εκτίμησης επικινδυνότητας για ποσοτικοποίηση κινδύνου.
• Μελέτη αποκατάστασης εξειδικευμένη για κάθε εξεταζόμενο χώρο.

Εν συνεχεία, για τις συνέπειες στον ανθρώπινο οργανισμό από την έκθεσή του σε βαρέα μέταλλα και την αντιμετώπισή τους μίλησαν ο κ. Μακρόπουλος Βασίλειος, καθηγητής επαγγελματικής και βιομηχανικής υγιεινής της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας και ο κ. Αθανασέλης Σωτήρης, αναπληρωτής καθηγητής τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ο κ. Μακρόπουλος μιλώντας για το αρσενικό, ανέφερε πως βρίσκεται στο έδαφος σε τρισθενείς και πεντασθενείς ανόργανες ενώσεις, συνήθως σε μεταλλεύματα που περιέχουν κάδμιο, χαλκό και μόλυβδο. Η μέση συγκέντρωση στο έδαφος είναι από 0,1 έως 20mg/kg εδάφους και σε επιβαρυμένα εδάφη έχουν μετρηθεί 80mg/kg. Στην ατμόσφαιρα μη επιβαρυμένων περιοχών, οι συγκεντρώσεις αρσενικού είναι περίπου 1ng/m3 . Στην ατμόσφαιρα των πόλεων κυμαίνεται από 1 έως 20ng/m3 . Σε πόλεις που γειτνιάζουν σε εργοστάσια καύσης άνθρακα, οι συγκεντρώσεις ανεβαίνουν έως και 0,5μg/m3  , ενώ πλησίον μεταλλουργικών βιομηχανιών χαλκού και μολύβδου οι συγκεντρώσεις φτάνουν από 0,5 έως 5ng/m3 .

Η επιβάρυνση του γενικού πληθυσμού, όπως μας ανέφερε ο κ. Μακρόπουλος, είναι 92,8% μέσω της διατροφής. Ειδικότερα, σχεδόν 90% από την κατανάλωση ψαριών και οστρακοειδών επειδή έχουν την τάση να συγκεντρώνουν οργανικές μορφές αρσενικού. Ωστόσο, οι μορφές αυτές είναι μη τοξικές και δεν μας ενδιαφέρουν. Επιπλέον, το  7% από το νερό, το 0,2 από την ατμόσφαιρα και 0,01 από το έδαφος. Οι συγκεντρώσεις ανόργανων, δηλαδή τοξικών ενώσεων, στο χώμα που έχουν πρόσβαση τα παιδιά, είναι πολύ σημαντικές, τόνισε.

Όσον αφορά τις επιπτώσεις στην υγεία, η χρόνια υψηλή έκθεση αρσενικού μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του δέρματος, του πνεύμονα, του ήπατος, της ουροδόχου κύστης και των νεφρών, ενώ η χρόνια έκθεση σε υψηλές δόσεις σχετίζεται λόγω της ικανότητας των ενώσεων του αρσενικού να διαπερνούν τον πλακούντα με πρόωρες αποβολές. Υπάρχουν ενδείξεις που σχετίζουν την έκθεση σε ανόργανες ενώσεις αρσενικού με την εμφάνιση υπεκεράτωσης στο δέρμα, διαταραχές χρωματισμού, υπέρτασης, καρδιαγγειακών νοσημάτων, περιφερειακή αγγειοπάθεια και διαβήτη.

Κλείνοντας, ο κ Μακρόπουλος υποστήριξε πως για την αντιμετώπιση, πρέπει να γίνουν προσπάθειες απομάκρυνσης του αρσενικού από το έδαφος, τους παιδικούς σταθμούς και τα σχολεία ή εναλλακτικά κάλυψη του εδάφους με στόχο τη μείωση έκθεσης των παιδιών σε ανόργανες μορφές αρσενικού, λόγω κατάποσης εδάφους ή εισπνεόμενης σκόνης. Επιπλέον, βιολογική παρακολούθηση σε τακτά διαστήματα των συγκεντρώσεων αρσενικού στα ούρα.

Τελευταίο ακούσαμε τον κ. Αθανασέλη Σωτήρη, ο οποίος μίλησε για τον μόλυβδο κάνοντας αρχικά έναν διαχωρισμό ανάμεσα στην βλαπτικότητα(τοξικότητα) και στην επικινδυνότητα. Στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για την ικανότητα ενός φυσικού ή χημικού παράγοντα να προκαλεί βλάβη της υγείας ή θάνατο, ενώ στη δεύτερη για την πιθανότητα ένας φυσικός ή χημικός παράγοντας να εκδηλώσει τη βλαπτικότητά του κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες. Στόχος λοιπόν είναι η δημιουργία τέτοιων συνθηκών, που όσο τοξικό και αν είναι το μέταλλο, οι επιπτώσεις για την υγεία θα είναι ελάχιστες, τόνισε.

Όσον αφορά το που ανευρίσκεται ο μόλυβδος στο περιβάλλον, ενημέρωσε το κοινό πως εντοπίζεται στην αποδόμηση χρωμάτων μολύβδου, στη βενζίνη με τετρααιθυλιούχο μόλυβδο, στις εργασίες κατεργασίας μολύβδου, καθώς επίσης και στα ορυχεία ή χυτήρια μολύβδου. Ο πληθυσμός εκτίθεται στο μόλυβδο μέσω του ρυπασμένου αέρα, του εδάφους, του νερού, των τροφίμων και των ποτών. Ακόμη μέσω επαγγελματικών ή και μη επαγγελματικών δραστηριοτήτων, όπως το κάπνισμα, η ζωγραφική και το ψάρεμα.

Όσον αφορά την τύχη του μόλυβδου, ο περισσότερος αποβάλλεται από τον οργανισμό. Τα παιδιά και οι έγκυες είναι αυτοί που απορροφούν περισσότερη ποσότητα, ενώ ο απορροφηθείς μόλυβδος κατανέμεται στον οργανισμό και αποθηκεύεται κυρίως στα οστά και στα ερυθρά αιμοσφαίρια. Το σωματικό φορτίο του μολύβδου αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας και ο χρόνος ημίσειας ζωής του αποθηκευθέντος μολύβδου στα οστά είναι τα 20 χρόνια.

Ο μόλυβδος ευθύνεται για την πρόκληση αναιμίας, νεφρικής ανεπάρκειας και μειωμένης γονιμότητας, καθώς επίσης μπορεί να επηρεάσει και το νευρικό σύστημα. Να σημειωθεί ότι οι φυσιολογικές – αποδεκτές συγκεντρώσεις αίματος στο αίμα έγκειται στα 10μg/dl. Στα 15 μg/dl έχουμε αυξημένη έκθεση, στα 25 μg/dl σημαντική έκθεση, ενώ στα 40 μg/dl επικίνδυνη έκθεση και εμφάνιση συμπτωμάτων, όπως μας ενημέρωσε ο κ. Αθανασέλης.

ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΟΜΙΛΗΤΕΣ

1. Καθάρισμα του σπιτιού με ηλεκτρική σκούπα ή σφουγγάρισμα και όχι με τον παραδοσιακό τρόπο.
2. Να μην τινάζονται τα χαλιά.
3. Παπούτσια και ρυπασμένα ρούχα εκτός σπιτιού.
4. Να μην γίνεται το ξεσκόνισμα με το φτερό, αλλά με ελαφρώς βρεγμένο πανί.
5. Να σκεπάζεται πάντοτε το φαγητό.
6. Καλό πλύσιμο φρούτων και λαχανικών.
7. Αποφυγή γαλακτοκομικών προϊόντων της περιοχής.
8. Τα παιδιά δεν πρέπει να παίζουν με το χώμα και τα υλικά στις παραλίες, γιατί εκτός από την εισπνοή, τα τοξικά στοιχεία μπορούν να εισέλθουν στον οργανισμό τους με κατάποση, λόγω της συνήθειάς τους να βάζουν τα χέρια τους στο στόμα, καθώς και μέσω του δέρματος.
9. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να πλένουν συχνά τα χέρια τους.
10. Συχνό πλύσιμο παιδικών ρούχων.
11. Συχνό πλύσιμο και βούρτσισμα κατοικίδιων εκτός σπιτιού.
12. Κάλυψη εδάφους με γκαζόν.

Στη συνέχεια, ακολούθησε ανοιχτή συζήτηση, κατά τη διάρκεια της οποίας οι εισηγητές τέθηκαν στη διαθεσιμότητα των παρευρισκομένων για οποιαδήποτε ερώτηση.

Ο κ. Παπαδόπουλος Δημήτρης, Υπεύθυνος ΚΠΕ Λαυρίου

Οι παρευρισκόμενοι ακούν προσεκτικά για το σημαντικότατο αυτό θέμα υγείας.

Η κ. Μιχαηλίδου Ειρήνη, Εκπαιδευτικός ΚΠΕ Λαυρίου

Ο κ. Δημητριάδης Αλέξανδρος, Διευθυντής της Διεύθυνσης Γεωχημείας και Περιβάλλοντος του ΙΓΜΕ

Δείκτης επικινδυνότητας για οικιστικές περιοχές

Δείκτης επικινδυνότητας για καλλιέργειες

Κατανομή του δείκτη ρύπανσης

Ο κ. Καλιαμπάκος Δημήτρης, καθηγητής της σχολής Μεταλλειολόγων Μηχανικών Ε.Μ.Π.

Ο κ. Πρωτονοτάριος Βασίλης, Δρ. Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π.

Ο κ. Αθανασέλης Σωτήρης, αναπληρωτής καθηγητής τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Ο κ. Μακρόπουλος Βασίλειος, καθηγητής επαγγελματικής και βιομηχανικής υγιεινής της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας

Πηγή : exanatolis.gr 

" Παίζοντας με τα βαρέα" - Τα βαρέα μέταλλα & ρύπανση των εδαφών των σχολείων στο Λαύριο.ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου σε συνεργασία με το σύλλογο γονέων του 1 ου  ∆ημοτικού Λαυρίου σας προσκαλεί στην ανοιχτή εκδήλωση με θέμα:  

 «Παίζοντας με τα βαρέα……» που οργανώνει στις 3 Απριλίου 2011 στο Παλιό Μηχανουργείο στην πόλη  του Λαυρίου.

Η ημερίδα έχει στόχο να ενημερώσει τους πολίτες – γονείς σχετικά με  το πρόβλημα της ρύπανσης των εδαφών των σχολείων με βαρέα μέταλλα. 

                                       

Η παρουσία σας είναι σημαντική. 

Πρόγραμμα  Εκδήλωσης :   Παίζοντας με τα βαρέα…….

                                           Κυριακή 3-4-2011

17.00-17.15  Πρόλογος σχετικά με την αναγκαιότητα της ενημέρωσης των γονέων των μαθητών και γενικότερα των πολιτών του Λαυρίου. Παπαδόπουλος Δημήτρης Υπεύθυνος ΚΠΕ Λαυρίου, Μιχαηλίδου Ειρήνη εκπαιδευτικός ΚΠΕ Λαυρίου  

17.15-17.45:  Ρύπανση του εδάφους στη χερσόνησο της Λαυρεωτικής και στην αστική - περιαστική  περιοχή του Λαυρίου.

Δημητριάδης  Αλέξανδρος  Διευθυντής της Διεύθυνσης Γεωχημείας και περιβάλλοντος  του ΙΓΜΕ

17.45-18.15: Η εξυγίανση των εδαφών  στο χώρο του Τ.Π.Π.Λ. (πρώην Γαλλική εταιρεία μεταλλείων Λαυρίου) ως παράδειγμα επίλυσης του προβλήματος των ρυπασμένων εδαφών στο Λαύριο.   Καλιαμπάκος Δημήτρης, καθηγητής σχολής μεταλλειολόγων μηχανικών Ε.Μ.Π. 

18.15-18.45: Πρόσφατες μετρήσεις για βαρέα μέταλλα στα προαύλια των 1ο  και 3ο νηπιαγωγείων  Λαυρίου. Πρωτονοτάριος Βασίλης Δρ. Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π.).

18.45-19.45  Συνέπειες στον ανθρώπινο οργανισμό  από την έκθεση του σε βαρέα μέταλλα  και αντιμετώπισή τους .  Μακρόπουλος Βασίλειος, Καθηγητής επαγγελματικής και βιομηχανικής υγιεινής της Εθνικής Σχολής Δημόσια Υγείας – Αθανασέλης Σωτήρης Αναπληρωτής καθηγητής τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών .

19.45-20.45:   Ανοιχτή συζήτηση.

            Θα είναι καλεσμένοι οι νυν και οι πρώην δημοτικές αρχές τηςπόλης του Λαυρίου. 

 Συγχαρητήρια για την πρωτοβουλία και καλή επιτυχία ...

Τοξική βόμβα στο Λαύριο απειλεί την Αττική !

ΕΡΕΥΝΑ-ΣΟΚ ΤΟΥ ΕΜΠ

150 ΤΟΝΟΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΕΤΟΙΜΟΡΡΟΠΟ ΚΤΙΡΙΟ ΣΤΟ ΛΑΥΡΙΟ

Οι επιστήμονες απευθύνουν δραματικό SOS για το κτίριο του Κονοφάγου στο Λαύριο, όπου βρίσκονται αποθηκευμένα τοξικά υλικά, όπως αρσενικό, κάδμιο και μόλυβδος. Το κτίριο είναι έτοιμο να καταρρεύσει απελευθερώνοντας στην ατμόσφαιρα τα δηλητήρια και απειλώντας χιλιάδες ζωές...

Τοξική βόμβα 150 τόνων άκρως επικίνδυνων ουσιών απειλεί την Αθήνα. Οι επιστήμονες απευθύνουν δραματικό SOS για το κτίριο του Κονοφάγου στο Λαύριο, όπου βρίσκονται αποθηκευμένα τοξικά, όπως αρσενικό, κάδμιο και μόλυβδος. Το κτίριο είναι έτοιμο να καταρρεύσει απελευθερώνοντας στην ατμόσφαιρα τα δηλητήρια και απειλώντας χιλιάδες ζωές…

Τα απόβλητα, τα οποία προέρχονται από τα ορυχεία του Λαυρίου, είχαν αποθηκευτεί σε αυτό το κτίριο με πρωτοβουλία του Κωνσταντίνου Κονοφάγου το 1960, για να σταματήσουν οι θάνατοι από αυτά που θέριζαν τον πληθυσμό εκείνη την εποχή. Η λύση ήταν «προσωρινή», όμως 51 χρόνια μετά παραμένουν στο υπερσύγχρονο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο του Λαυρίου. Η ουσιαστική διαφορά με τότε είναι ότι το κτίριο καταρρέει...

Η έρευνα

Το δραματικό SOS στέλνει έρευνα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στην οποία εισηγητής ήταν ο διευθυντής του Εργαστηρίου Μεταλλευτικής Τεχνολογίας και Περιβαλλοντικής Μεταλλευτικής Δημήτρης Καλιαμπάκος, την οποία φέρνει στο φως η «PRESS Time». Σύμφωνα με αυτή, η εξυγίανση του κτιρίου Κονοφάγου είναι έργο άμεσης και ειδικής προτεραιότητας, καθώς οι συνέπειες από μια κατάρρευση θα είναι ανυπολόγιστες. Μέσα στο κτίριο είναι αποθηκευμένοι 9 τόνοι αρσενικό και 141 τόνοι μολύβδου, καδμίου και άλλων θανατηφόρων τοξικών ουσιών, οι οποίες είναι σε εξαιρετικά ευδιάλυτη μορφή πλέον. 

Οι καθηγητές τονίζουν στην έρευνα ότι αν η τοξική βόμβα δεν απομακρυνθεί άμεσα από το ετοιμόρροπο κτίριο θα εξακολουθήσει να αποτελεί μια εξαιρετικά σοβαρή πηγή ρύπανσης για το οικοσύστημα επειδή η οι ρύποι διαχέονται μέσω των όμβριων υδάτων. Το κτίριο στην κατάσταση που βρίσκεται αποτελεί κεντρική πηγή αέριας ρύπανσης για την ευρύτερη περιοχή εξαιτίας της σκόνης που παρασύρεται.

Το διώροφο κτίριο, στο οποίο γινόταν το φιλτράρισμα των καπναερίων που προέκυπταν από τις μεταλλουργικές διεργασίες της Γαλλικής Εταιρίας Μεταλλείων Λαυρίου, είναι σήμερα μη λειτουργικό και μη επισκέψιμο. Όπως αναφέρεται στην έρευνα, «η πιθανότητα να καταρρεύσει είναι υπολογίσιμη, καθώς οι βλάβες που έχει υποστεί έχουν τέτοιο χαρακτήρα, ένταση και έκταση που επηρεάζουν τη συνολική ευστάθεια του δομήματος. Σε μια τέτοια περίπτωση θα διαχυθούν πολύ μεγάλες ποσότητες εξαιρετικά επικίνδυνων ουσιών στο περιβάλλον. Οι συνέπειες από μια τέτοια κατάρρευση είναι ανυπολόγιστες».

Σε άλλο σημείο αναφέρεται ότι «το αρσενικό, σύμφωνα με τις μετρήσεις, παρουσιάζει εκπλυσιμότητα της τάξης των 2.000 mg, ενώ το όριο διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων σε χώρους είναι έως 25 mg/kg. Η τιμή εκπλυσιμότητας του καδμίου αγγίζει τα 3.000 mg/kg, ενώ θα έπρεπε να περιορίζεται στα 5 mg/kg. Είναι αναγκαίο να ληφθούν άμεσα μέτρα για την εξυγίανση του κτιρίου, άλλως ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον είναι άμεσος και πολύ υψηλός».

Στις μετρήσεις που πραγματοποίησε το ΕΜΠ καταγράφηκε αυξημένη συγκέντρωση ρύπων στην περιοχή γύρω από το κτίριο. Εάν το κτίριο καταρρεύσει, οι ουσίες δεν θα περιοριστούν στη γύρω περιοχή αλλά θα ξεχυθούν και θα δηλητηριάσουν όλη τη Λαυρεωτική.

Ο «Κονοφάγος» είναι ένα ετοιμόρροπο διώροφο κτίσμα, το οποίο έχει σοβαρές βλάβες και σημαντικές φθορές από το πέρασμα των χρόνων και όπως καταγράφεται στην έρευνα είναι έτοιμο να γκρεμιστεί. Όπως προειδοποιούν οι ειδικοί, αν δεν απομακρυνθούν άμεσα τα τοξικά απόβλητα, μια τέτοια κατάρρευση θα προκαλέσει ανεπανόρθωτες επιπτώσεις τόσο στην ανθρώπινη ζωή όσο και στο περιβάλλον.

Δηλητηριάσεις

Μόλις ολοκληρώθηκε η έρευνα του ΕΜΠ οι καθηγητές την έστειλαν στις αρμόδιες κυβερνητικές αρχές ζητώντας να ληφθούν άμεσα μέτρα. Τόνιζαν μάλιστα σε επιστολή που έστειλαν και στον πρωθυπουργό τους κινδύνους που ελλοχεύουν για τον πληθυσμό.

Χαρακτηριστικές είναι οι μετρήσεις που έγιναν στους κατοίκους του Λαυρίου από το 1985 έως το 1998 και αποδεικνύουν κατά πόσο επηρεάζεται η υγεία τους όταν είναι εκτεθειμένοι στις θανατηφόρες τοξικές ουσίες. Όπως αναφέρεται στην έρευνα, τα παιδιά που φοιτούσαν στο σχολείο του Λαυρίου που απείχε 500 μέτρα από το κτίριο Κονοφάγου είχαν υψηλά επίπεδα δηλητήριου στο αίμα τους.

Συγκεκριμένα, το 1985 σε όσα παιδιά έγινε εξέταση αίματος εντόπισαν ότι περιείχε μόλυβδο άνω των 20 μg/dl. Στο αίμα του 90% των ανηλίκων της περιοχής διαπιστώθηκε πως το 1987 υπήρχε περισσότερο από 10 μg/dl μόλυβδος. Στα ούρα ανηλίκων και ενηλίκων κατοίκων της περιοχής το 1991 μετρήθηκε μεγάλη ποσότητα αρσενικού. 

Η απέκκριση δηλητηρίου ήταν μεγαλύτερη και από αυτή των κατοίκων στον Ασπρόπυργο. Τα παιδιά που κατοικούσαν στην Ελευσίνα το 1997 είχαν μέση τιμή μολύβδου στο αίμα τους 7,4 μg/dl, ενώ η μέτρηση που πραγματοποιήθηκε στα παιδιά της Λαυρεωτικής είχε αγγίξει τα 19 μg/dl. Οι γιατροί που μελετούσαν την υγεία των κατοίκων παρατήρησαν ότι μέχρι και το 1998 τα ούρα τους περιείχαν αρσενικό.

Όμως ο κίνδυνος είναι πιο άμεσος από αυτόν που περιγράφεται στις παραπάνω επιδημιολογικές μετρήσεις, καθώς αναφέρονται στους κατοίκους με μακροχρόνια έκθεση στα βαρέα μέταλλα. Σήμερα όμως οι κάτοικοι της Λαυρεωτικής είναι πιθανό να τα καταπιούν, αφού θα ξεχυθούν στην ατμόσφαιρα ως σωματίδια. Οι ποσότητες των δηλητηρίων που βρίσκονται στον «πύργο» είναι παραπάνω από αρκετές για να καλύψουν μεγάλη επιφάνεια της Αττικής και οι δόσεις που μπορεί να αποβούν μοιραίες πολύ μικρές. Αρκεί κάποιος να καταπιεί 100-200 χιλιοστά του γραμμαρίου αρσενικό για να πεθάνει αμέσως. 

Το ίδιο αποτέλεσμα έχει και η κατάποση 500 χιλιοστών του γραμμαρίου μόλυβδου. Αν ο οργανισμός ενός ανθρώπου απορροφήσει 10 χιλιοστά του γραμμαρίου κάδμιο μπορεί να δηλητηριαστεί και να προκληθούν καταστροφικές βλάβες στο συκώτι και στα νεφρά, ενώ είναι από τις ουσίες που προκαλούν καρκίνο. Αν υπολογίσουμε τις δόσεις που μπορούν να αποφέρουν ακόμη και θάνατο σε όποιον τα καταπιεί, τότε οι 9 τόνοι αρσενικού απειλούν τη ζωή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.

ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΨΑΧΝΟΥΝ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ

Έχασαν τα χαρτιά!

Η σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζει το υπουργείο την υπόθεση είναι... πρωτόγνωρη. Κατά τη διάρκεια της έρευνάς μας για το θέμα ζητήσαμε από το υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας περισσότερες λεπτομέρειες, όμως σταθήκαμε άτυχοι. Όπως μάθαμε, οι αρμόδιοι φορείς δεν... μπορούν να εντοπίσουν τη σχετική μελέτη του καθηγητή. Κι όμως, ο τέως πρύτανης του ΕΜΠ Κωνσταντίνος Μουτζούρης είχε στείλει το 2010 επιστολή στον υπουργό Μιχάλη Χρυσοχοΐδη αναλύοντας την πορεία των έργων που είχαν αναλάβει να φέρουν εις πέρας, όπως επίσης και αυτά που δεν έχουν ολοκληρωθεί. 

Στο γράμμα προς τον υπουργό είχε επισημάνει την κρισιμότητα της κατάστασης παραθέτοντας μερικά από τα πιο σημαντικά στοιχεία της έρευνας. Μεταξύ άλλων, ζητούσε από τον κ. Χρυσοχοΐδη τη βοήθειά του ώστε να ολοκληρωθεί γρήγορα το έργο. Όπως επισημαινόταν στην επιστολή, είναι η δεύτερη που έχει σταλεί από το ΕΜΠ, καθώς παρατηρείται μεγάλη καθυστέρηση στις γραφειοκρατικές διαδικασίες. «Θα θέλαμε να σας προσκαλέσουμε να επισκεφτείτε το ΤΠΠΛ και να σας ξεναγήσουμε στους χώρους των εγκατεστημένων επιχειρήσεων», αναφέρει στο τέλος ο κ. Μουτζούρης, όμως η πρότασή του παρέμεινε αναπάντητη. 

Η κρισιμότητα της υπόθεσης δεν φαίνεται να αγγίζει του φορείς, τους οποίους οι ειδικοί έχουν προειδοποιήσει πολλές φορές, χωρίς όμως ανταπόκριση. «Συνεχώς παίρνουμε διαβεβαιώσεις κατανόησης για το επείγον του θέματος και ότι θα παρθούν τα αντίστοιχα μέτρα, αλλά η ανησυχία μας συνεχίζει γιατί δεν βλέπουμε να κινείται κάτι προς την κατεύθυνση αυτή», τονίζει στην «PRESS Time» ο διευθυντής του Εργαστηρίου Μεταλλευτικής Τεχνολογίας και Περιβαλλοντικής Μεταλλευτικής του ΕΜΠ, καθηγητής Δ. Καλιαμπάκος.

Το σχέδιο σωτηρίας

«Ξεκινήσαμε την προσπάθειά μας στο τέλος του 2008 και είμαστε αρχές του 2011, ενώ έχουν σταλεί επανειλημμένως γράμματα από το Πολυτεχνείο που φωνάζουν επείγον», αναφέρει ο καθηγητής του ΕΜΠ Δημήτρης Καλιαμπάκος. Ο υπόγειος αποθηκευτικός χώρος στο Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο του Λαυρίου έχει τελειοποιηθεί από το 2008 και ο μόνος λόγος που τα απόβλητα παραμένουν στον «Κονοφάγο» είναι η κολλημένη στη γραφειοκρατία χρηματοδότηση. «Η χρηματοδότηση θα διασφαλίσει στατικά το κτίριο ώστε οι εργαζόμενοι για την εξυγίανσή του να είναι προστατευμένοι», αναφέρει ο κ. Καλιαμπάκος.

Το Τεχνολογικό Πάρκο πληροί όλες τις προδιαγραφές για να φιλοξενήσει τέτοιου είδους απόβλητα. Πρόκειται για την κατασκευή ενός χώρου υγειονομικής ταφής ρυπασμένων εδαφών με όλες τις απαραίτητες τεχνικές και περιβαλλοντικές προδιαγραφές. Περίπου 40 μέτρα κάτω από τη γη υπάρχουν υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις με μοναδικό εξοπλισμό που σίγουρα εξασφαλίζουν να μη διαρρεύσουν σωματίδια στην ατμόσφαιρα που είναι ικανά να σκοτώσουν εκατοντάδες κατοίκους. Το πρωτοποριακό υπόγειο του Τεχνολογικού Πάρκου επεκτείνεται έως και 1.960 τετραγωνικά μέτρα και εκεί μπορούν να αποθηκευτούν μέχρι και 5.000 τόνοι επικίνδυνων χημικών ουσιών. Για την ανέγερση του έργου δαπανήθηκαν 2,5 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία προήλθαν από τη χρηματοδότηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητας 2000-2006. Όπως μας τόνισε ο καθηγητής Καλιαμπάκος, υπήρχαν και άλλοι τρόποι ώστε να καταρρεύσει το κτίριο χωρίς να ξεχυθούν στην ατμόσφαιρα οι θανατηφόρες ουσίες, όμως η δημιουργία του υπογείου στο ΤΠΠΛ ήταν η πιο «φθηνή» λύση. Το σχέδιο που εκπόνησαν είναι μοναδικό για την Ελλάδα και υπόσχεται ασφάλεια για τουλάχιστον 600 χρόνια.

-50 χρόνια είναι αποθηκευμένα στο κτίριο τα τοξικά υλικά

-141 τόνοι μολύβδου και καδμίου

-9 τόνοι αρσενικού

-100 χιλιοστά του γραμμαρίου αρσενικό σκοτώνουν έναν άνθρωπο

-500 χιλιοστά του γραμμαρίου μόλυβδου σκοτώνουν έναν άνθρωπο

-10 χιλιοστά του γραμμαρίου κάδμιο προκαλεί δηλητηρίαση και σοβαρές βλάβες σε συκώτι και νεφρούς. Έχει χαρακτηριστεί πιθανώς καρκινογόνο

-2,5 εκατομμύρια ευρώ κοστίζει το πρόγραμμα σωτηρίας

πηγή: www.press-time.com

Μελέτη της Εταιρείας Μελετών Λαυρεωτικής από το 2000 αναφέρεται στην περιβαλλοντική ρύπανση και τις επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων της Λαυρεωτικής  

Τοξική βόμβα απειλεί το Λαύριο

Περισσότεροι από 150 τόνοι εξαιρετικά επικίνδυνων ουσιών βρίσκονται στο εγκαταλειμμένο και ετοιμόρροπο κτίριο «Κονοφάγου»

ΜΑΧΗ ΤΡΑΤΣΑ

Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου. Πίσω από το δελεαστικό και πολλά υποσχόμενο της ονομασίας κρύβεται κάτι εξαιρετικά επικίνδυνο: το κτίριο «Κονοφάγου»- μια τοξική «βόμβα» που απειλεί τη δημόσια υγεία στην περιοχή. Περισσότεροι από 150 τόνοι εξαιρετικά επικίνδυνων ουσιών (βαρέων μετάλλων και αρσενικού) παραμένουν αποθηκευμένοι εντός του, σε ένα κτίριο που είναι έτοιμο να γκρεμιστεί. Μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) καταδεικνύει ότι οι συνέπειες από μια τέτοια κατάρρευση θα είναι ανυπολόγιστες για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Αρκεί να αναφερθεί ότι μόλις 100 χιλιοστά του γραμμαρίου αρσενικού αρκούν για να πεθάνει ένας ενήλικος άνθρωπος. Στο κτίριο Κονοφάγου εκτιμάται ότι υπάρχουν 6.000-12.000 κιλά αρσενικό.

Το κτίριο, όπως είναι σήμερα, αποτελεί συνεχή πηγή αέριας ρύπανσης για την ευρύτερη περιοχή εξαιτίας της σκόνης που παρασύρεται λόγω της αιολικής διάβρωσης. Αυτό αποδεικνύεται από τις ιδιαίτερα αυξημένες συγκεντρώσεις ρύπων στην περιοχή γύρω από το κτίριο. Επιπλέον, οι επικίνδυνες ουσίες οι οποίες βρίσκονται εντός του κτιρίου είναι σε εξαιρετικά ευδιάλυτη μορφή και αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα εξυγίανσης το κτίριο Κονοφάγου θα εξακολουθήσει να αποτελεί μια εξαιρετικά σοβαρή πηγή ρύπανσης για το οικοσύστημα εξαιτίας της διάχυσης των ρύπων, κυρίως μέσω των ομβρίων υδάτων. Μάλιστα από εργασία του ΕΜΠ, η οποία εξετάζει τη διασπορά των ρύπων σε περίπτωση κατάρρευσης του Κονοφάγου, προέκυψε ότι θα ελευθερωθεί σημαντική ποσότητα σκόνης, η οποία ανάλογα με τους αέρηδες θα δημιουργήσει υψηλές συγκεντρώσεις επικίνδυνων αιωρούμενων σωματιδίων σε όλη την περιοχή της πόλης του Λαυρίου.

Η λύση παραμένει στο συρτάρι

Το κτίριο Κονοφάγου- ένα διώροφο πέτρινο κτίσμα- λειτουργούσε ως φίλτρο των καπναερίων που προέκυπταν από τις μεταλλουργικές διεργασίες της γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου. Σήμερα δεν έχει πλέον λειτουργική χρήση και δεν είναι επισκέψιμο. Είναι όμως πρόδηλο ακόμη και διά γυμνού οφθαλμού ότι είναι έτοιμο να γκρεμιστεί. «Είναι αναγκαίο να ληφθούν άμεσα μέτρα για την εξυγίανσή του, άλλως ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον είναι άμεσος και πολύ υψηλός. Το ΕΜΠ μπορεί να το κάνει. Άλλωστε έχει ήδη υλοποιήσει το έργο της μεταφοράς και της ασφαλούς ταφής ρυπασμένων εδαφών που βρίσκονταν εντός του Πάρκου» αναφέρει ο διευθυντής του Εργαστηρίου Μεταλλευτικής Τεχνολογίας και Περιβαλλοντικής Μεταλλευτικής του ΕΜΠ, καθηγητής κ. Δ. Καλιαμπάκος.

Αν και το 2008 κατασκευάστηκε ένας πρωτοποριακός υπόγειος χώρος απόθεσης επικίνδυνων αποβλήτων εντός του Πάρκου (με χρήματα από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα- ΕΠΑΝ 2000-2006) και πριν από περίπου έναν χρόνο διασφαλίστηκαν 2,5 εκατ. ευρώ (από το ΕΣΠΑ 2007-2013) για την εξυγίανση του Κονοφάγου, έως σήμερα τα χρήματα δεν έχουν ακόμη εκταμιευθεί και το έργο κινδυνεύει να ματαιωθεί.

Το πρόβλημα στο κτίριο, όπως επισημαίνει ο κ. Καλιαμπάκος, δεν εντοπίζεται μόνο στο αρσενικό, αλλά και στον μόλυβδο και στο κάδμιο. Το αρσενικό και ο μόλυβδος βρίσκονται στην πρώτη και στη δεύτερη θέση της αμερικανικής λίστας με τις πιο επικίνδυνες ουσίες της CΕRCLΑ (λίστα προτεραιότητας επικίνδυνων ουσιών), ενώ το κάδμιο κατατάσσεται στην έβδομη θέση. «Το είδος και η επικινδυνότητα των υλικών που βρίσκονται στο κτίριο δεν έχουν ταυτοποιηθεί πλήρως, καθώς δεδομένων των δραστηριοτήτων που λάμβαναν χώρα στις εγκαταστάσεις ενδέχεται να υφίστανται και άλλα επικίνδυνα υλικά, όπως χημικά αντιδραστήρια που χρησιμοποιούνται κατά τη μεταλλουργική διαδικασία» αναφέρει ο υπεύθυνος του Περιβαλλοντικού Εργαστηρίου του Πάρκου δρ Β. Πρωτονοτάριος.

Το κτίριο Κονοφάγου, σύμφωνα με τον κ. Καλιαμπάκο, είναι ένα από τα πιο ρυπασμένα στον κόσμο, ίσως και το πιο επιβαρημένο σε τοξικούς ρύπους στην Ευρώπη. «Η απορρύπανσή του απαιτεί ιδιαίτερα προσεκτικούς χειρισμούς» λέει χαρακτηριστικά. Κατά τη διαδικασία της εξυγίανσης, σύμφωνα με τους ειδικούς επιστήμονες, θα πρέπει να εξετασθεί η δυνατότητα σφραγίσματος του κτιρίου και δημιουργίας περιβάλλοντος ελαφράς υποπίεσης, με στόχο τον καλύτερο έλεγχο της διασποράς των σωματιδίων. «Για το επικίνδυνο υλικό έχουμε ήδη κατασκευάσει στο Πάρκο τον πρώτο υπόγειο χώρο απόθεσης επικίνδυνων αποβλήτων, περίπου 2.500 τετραγωνικών μέτρων, ο οποίος μπορεί να “φιλοξενήσει” 5.000 τόνους αποβλήτων» τονίζει ο μηχανικός του έργου κ. Κ. Κωνσταντινίδης. Το κόστος για τη μεταφορά και απόθεση σε ειδικό χώρο στο εξωτερικό αυτών των αποβλήτων θα κόστιζε περισσότερα από 10 εκατ. ευρώ.

Οι επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων 1985

92,6% των παιδιών που φοιτούσαν σε σχολείο της περιοχής500 μέτρα από τη βιομηχανική μονάδα- είχε επίπεδο μολύβδου στο αίμα άνω των 20 μg/dl (μικρογραμμάρια ανά δέκατο του λίτρου).

1987
90% των παιδιών που κατοικούσαν στην πόλη του Λαυρίου είχε περισσότερο από 10 μg/dl μόλυβδο στο αίμα.

1991
Η ποσότητα απέκκρισης αρσενικού στα ούρα παιδιών και ενηλίκων που διαμένουν στο Λαύριο ήταν περίπου διπλάσια από εκείνων που διαμένουν στον Ασπρόπυργο- μια επίσης επιβαρυμένη περιοχή.

1997
Η μέση τιμή μολύβδου στα παιδιά του Λαυρίου ήταν 19 μg/dl ενώ της Ελευσίνας 7,4 μg/dl.

1998
Εξακολουθούσαν να ανιχνεύονται αυξημένες συγκεντρώσεις αρσενικού στα ούρα.
Δόσεις θανάτου

ΑΡΣΕΝΙΚΟ: θανατηφόρος δόση (σε κατάποση) 100-200 χιλιοστά του γραμμαρίου. Για τα παιδιά αρκούν 2 χιλιοστά του γραμμαρίου ανά κιλό βάρους. Επίσης, πρόκειται για καρκινογόνο με συσσωρευτική δράση.

ΜΟΛΥΒΔΟΣ: θανατηφόρος σε 500 χιλιοστά του γραμμαρίου συνολικής απορρόφησης από τον οργανισμό.

ΚΑΔΜΙΟ: δόση 10 χιλιοστά του γραμμαρίου προκαλεί δηλητηρίαση και σοβαρές βλάβες σε συκώτι και νεφρούς. Έχει χαρακτηριστεί πιθανό καρκινογόνο.

Υπόγειος χώρος απόθεσης αποβλήτων

ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑ: 5.000 τόνοι

ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ: 2,7 εκατ. ευρώ

ΚΟΣΤΟΣ ΓΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΣΗ 5.000 ΤΟΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: περισσότερα από 10 εκατ. ευρώ

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artId=358021&dt=02/10/2010

Σήμα κινδύνου για το περιβάλλον της Λαυρεωτικής

Και τη στιγμή που ανοίγει ο δρόμος για την καταστροφή των πνευμόνων πρασίνου της περιοχής, επιδημιολογικές μελέτες του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών,που εκπονήθηκαν ειδικά για την περιοχή της Λαυρεωτικής, αποδεικνύουν ότι η περιοχή είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη, γεγονός που έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων.

Συγκεκριμένα, όπως διαπιστώνει περιβαλλοντική γεωχημική μελέτη της Λαυρεωτικής του ΙΓΜΕ, "φαίνεται ότι υπάρχει αρκετά στενή σχέση της υγείας των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών της περιοχής με το έντονα μολυσμένο γεωχημικό περιβάλλον".

Η μελέτη αναφέρει ότι "παλαιότερες, αλλά και πρόσφατες επιδημιολογικές έρευνες που έγιναν στην περιοχή, σε παιδιά σχολικής ηλικίας, έδειξαν ότι υπάρχουν αυξημένες συγκεντρώσεις τοξικών στοιχείων όπως αρσενικό, μόλυβδος και κάδμιο στο αίμα, τα ούρα και τα δόντια τους, με επιπτώσεις στη σχολική τους απόδοση. Επίσης, προβλήματα τοξικότητας παρατηρήθηκαν και σε ενήλικες, καθώς και στα ζώα και φυτά, κυρίως λαχανικά, της περιοχής".

Το αρσενικό είναι υπεύθυνο για την αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου στους πνεύμονες, το κάδμιο προκαλεί καρκίνο, καρδιαγγειακές παθήσεις και υπέρταση, ενώ ο μόλυβδος δημιουργεί νευρολογικά προβλήματα, καθώς και προβλήματα πνευματικής καθυστέρησης.

Η συγκέντρωση αυτών, αλλά και άλλων τοξικών στοιχείων στο περιβάλλον της Λαυρεωτικής έχει προκαλέσει υψηλές συγκεντρώσεις τοξικών μετάλλων στο αίμα παιδιών σχολικής ηλικίας της περιοχής και έχουν διαπιστωθεί νευρολογικά προβλήματα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.

Οι αυξημένες συγκεντρώσεις αρσενικού, καδμίου και μολύβδου στο αίμα, τα ούρα και τα δόντια παιδιών του Λαυρίου είναι άμεσα συνδεδεμένες με το περιβάλλον όπου ζουν. Το περιβάλλον αυτό φορτίζεται από ποικίλες πηγές ρύπανσης, όπως οι από αρχαιοτάτων χρόνων μεταλλευτικές και μεταλλουργικές εργασίες, καθώς και η σύγχρονη βιομηχανική ανάπτυξη (εργοστάσια εκρηκτικών, μπαταριών και ηλεκτροπαραγωγής) στην περιοχή.

Στις περιπτώσεις που μελετήθηκαν τα παιδιά και κυρίως της προσχολικής ηλικίας, ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Παίζουν πολλές ώρες στο ύπαιθρο και στο χώμα, δεν πλένουν συχνά τα χέρια τους τα οποία βάζουν στο στόμα τους. Με τον τρόπο αυτό η πρόσληψη από το στόμα σκόνης πλούσιας σε τοξικά στοιχεία είναι μεγάλη και η απορρόφησή τους είναι πιο πλήρης στα παιδιά. Ιδιαίτερα απειλητικός για την παιδική ηλικία είναι ο μόλυβδος, του οποίου η απορρόφηση, εκτός από την πεπτική οδό, γίνεται κυρίως από την αναπνευστική, με αποτέλεσμα το 35%-50% του εισπνεομένου μολύβδου να απορροφιέται από το αίμα.

Αυτό έχει επιπτώσεις στη γενικότερη καλή υγεία των παιδιών και την πνευματική τους ανάπτυξη.

Από σχετικές μελέτες που έγιναν στο Λαύριο, αποδείχτηκε η στενή σχέση του επιπέδου μολύβδου στο αίμα των παιδιών και του δείκτη νοημοσύνης. Συγκεκριμένα, ακόμα και παιδιά με συγκέντρωση μολύβδου στο αίμα μικρότερη από 25 μg/100ml παρουσιάζουν χαμηλότερο δείκτη νοημοσύνης σε σύγκριση με παιδιά άλλων περιοχών.

Η μελέτη του ΙΓΜΕ συμπεραίνει επίσης ότι ένα μεγάλο ποσοστό του εδάφους της περιοχής δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για κήπους των σπιτιών, μποστάνια, πάρκα, παιδικές χαρές, για τη γεωργία και ακόμη και σε ανοιχτούς χώρους και την ύπαιθρο γενικότερα.

Πηγή : rizospastis.gr 

Αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στην μεταφορά σε ασφαλή χώρο των επικίνδυνων τοξικών αποβλήτων που παραμένουν σε ετοιμόρροπο κτίριο στο Λαύριο.

Αναρτήθηκε από τον/την olympiada στο Φεβρουαρίου 18, 2011

Κύριοι Υπουργοί,

Όπως ασφαλώς γνωρίζετε στο Λαύριο βρίσκεται ένα από τα πιο επιβαρυμένα σε τοξικούς ρύπους κτίριο στον κόσμο. Πρόκειται για το κτίριο Κονοφάγου, το οποίο βρίσκεται μέσα στο Τεχνολογικό – Πολιτιστικό Πάρκο του Λαυρίου και όπου βρίσκονται 150 τόνοι εξαιρετικά επικίνδυνων τοξικών ουσιών όπως αρσενικό, μόλυβδος και κάδμιο. Τα υλικά αυτά βρίσκονται εκεί 50 χρόνια, σε ένα ετοιμόρροπο κτίριο όπως επανειλημμένως έχει προειδοποιήσει η επιστημονική κοινότητα. Η επικινδυνότητα για την δημόσια υγεία και τους κατοίκους της Λαυρεωτικής οδήγησε στην δημιουργία ενός πρωτοποριακού υπόγειου χώρου για την φύλαξη τέτοιου είδους αποβλήτων, σε βάθος 40 μέτρων κάτω από την γη εξοπλισμένου με τα πλέον σύγχρονα τεχνολογικά μέσα και ικανού να φιλοξενήσει για εκατοντάδες χρόνια 5000 τόνους επικίνδυνων αποβλήτων. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για ένα έργο που χαίρει της κοινωνικής συναίνεσης, χρειάστηκαν 10 χρόνια για να αποφασίσει το κράτος να υλοποιήσει το αναγκαίο αυτό έργο το οποίο από το 2008 είναι έτοιμο αλλά αναξιοποίητο. Σήμερα η κυβέρνηση ακόμα αναζητά τρόπο για την εξασφάλιση των 2,5 εκατ. ευρώ που απαιτούνται τόσο για την μεταφορά εκεί των τοξικών αποβλήτων του κτιρίου Κονοφάγου όσο και για την αποκατάσταση του προαναφερθέντος κτιρίου και τον πλήρη καθαρισμό του. Αλήθεια είναι τόσο μεγάλο το ποσό των 2,5 εκατ ευρώ για ένα έργο ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια των πολιτών ώστε η κυβέρνηση να δυσκολεύεται να διαθέσει το ποσό και να περιμένει την ένταξή του στο ΕΣΠΑ; Εάν συμβεί κάποιο ατύχημα ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για τις συνέπειες έναντι χιλιάδων συμπολιτών μας;

Κατόπιν όλων αυτών,

Ερωτάστε:

1. Πότε θα διαθέσετε τα απαραίτητα κονδύλια για την ασφαλή μεταφορά των επικίνδυνων τοξικών αποβλήτων από το κτίριο του Κονοφάγου στο υπόγειο χώρο αποθήκευσης, που είναι έτοιμος από το 2008;
2. Ποια μέτρα ασφαλείας ισχύουν για το συγκεκριμένο κτίριο και ποια επιπρόσθετα σκοπεύετε να λάβετε προκειμένου να αποφευχθεί πιθανή κατάρρευση του κτιρίου;
3. Ποιοι λόγοι προκάλεσαν την αδιανόητη αυτή καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των ενεργειών ώστε να εκλείψει ο τεράστιος αυτός κίνδυνος για την ζωή των κατοίκων;
4. Πώς εξηγείτε το γεγονός ότι σε έργα αναγκαία που έχουν την κοινωνική συναίνεση το κράτος δυσκολεύεται να βρει τα κονδύλια ενώ για άλλα έργα που συναντούν τεράστιες κοινωνικές αντιδράσεις (πχ ΧΥΤΑ) τα κονδύλια πάντα βρίσκονται;

 -Ο-

ΕΡΩΤΩΝ

  ΒΑΣΙΛΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ

΄ΠΈΜΠΤΗ, 10 ΦΕΒΡΟΥΑΡΊΟΥ 2011

ΕΡΩΤΗΣΗ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ ΓΙΑ ΤΟΞΙΚΑ ΣΤΟ ΛΑΥΡΙΟ

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας
κ.Μιχάλη Χρυσοχοϊδη

Θέμα : «Τοξική «βόμβα» στο Λαύριο»
Εκατόν πενήντα τόνοι τοξικών ουσιών (μόλυβδος, κάδμιο, αρσενικό) είναι αποθηκευμένοι στο  ετοιμόρροπο κτίριο Κονοφάγου στο Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου για 50 χρόνια.  Από τους 150 τόνους, η 9 είναι αρσενικό  και για να γίνει αντιληπτή η επικινδυνότητα, σύμφωνα με δημοσιεύματα,  αρκεί 0,1 γραμμάριο αρσενικού για να προκαλέσει το θάνατο.
Στον ίδιο χώρο έχει κατασκευασθεί υπερσύχρονος υπόγειος χώρος από το 2008 με κόστος 3  εκατ. ευρώ, όπου θα μεταφερθούν τα τοξικά απόβλητα. Από το Νοέμβριο του 2009 η τότε υπουργός χαρακτηρίζοντας το έργο της μεταφοράς των αποβλήτων και του καθαρισμού του 
κτιρίου Κονοφάγου ως ειδικής προτεραιότητας έργο προωθεί την έγκριση 2,5 εκατομμυρίων ευρώ, με δέσμευση να έχει προχωρήσει μέχρι το τέλος του 2010.
Μέχρι σήμερα, παρά τις οχλήσεις του ΕΜΠ που επισημαίνει τους κινδύνους που προκαλεί η πιθανότητα κατάρρευσης του κτιρίου Κονοφάγου,η ηγεσία του υπουργείου αρκείται να  αναφέρεται σε  ταχύτατη κίνηση των διαδικασιών για τη χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.


Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1)            Ποια άμεσα μέτρα θα πάρετε για να προστατέψετε τη δημόσια υγεία των κατοίκων της Λαυρεωτικής;
2)            Πότε προβλέπετε να ενταχθεί το έργο των 2,5 εκατομμυρίων ευρώ στο ΕΣΠΑ και ποιος είναι ο χρόνος πότε θα υπάρχει ανάδοχος του έργου;
3)            Έχετε εξετάσει τη δυνατότητα άντλησης πόρων για τη χρηματοδότηση του έργου από όλες πηγές της Ε.Ε. λόγω της κρισιμότητας και ιδιαιτερότητας του έργου;


Η   βουλευτής




 Ντόρα Μπακογιάννη

Πηγή : http://gkatzios.blogspot.com

Λύσεις πρότυπο στο Λαύριο

Το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, χαρακτηρίζεται ως ο «Παρθενώνας της Τεχνολογίας», αφού από εκεί ξεκίνησε η βιομηχανική δραστηριότητα της Ελλάδας, από την αρχαιότητα, ακόμη.

Μια σημαντική εξέλιξη, στον τομέα της διαχείρισης των επικίνδυνων αποβλήτων, ειδικότερα των μεταλλευτικών και μεταλλουργικών αποβλήτων, παρουσιάζει για πρώτη φορά, αναλυτικά το Ecotec. Η Ελλάδα, απέκτησε τον πρώτο ασφαλή χώρο διάθεσης των επικίνδυνων αποβλήτων, στο Λαύριο, όπου και θα αποθηκευτούν οι επικίνδυνες ουσίες της παλαιάς μεταλλουργίας, που βρίσκονταν στο χώρο του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου. Πρόκειται για δύο έργα αποθήκευσης, που κατασκευάστηκαν βάση μιας πρότασης που διαμόρφωσε το Εργαστήριο Μεταλλευτικής Τεχνολογίας και Περιβαλλοντικής Μεταλλευτικής του ΕΜΠ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει σημαντικές καινοτομίες και μπορεί να λειτουργήσει ως πιλότος για παρόμοια έργα, στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ταυτόχρονα, αποδεικνύει, πως η υπόθεση της διαχείρισης των αποβλήτων, και μάλιστα ειδικών κατηγοριών, όπως είναι τα επικίνδυνα, δεν είναι «τελειωμένη» υπόθεση για την χώρα μας, όπως πιστεύουν πολλοί. Για το συγκεκριμένο έργο, το Ecotec, συνάντησε στο γραφείο του, στην Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών, τον αναπληρωτή καθηγητή, κ. Δημήτρη Καλιαμπάκο, ο οποίος και μας υποσχέθηκε, πολύ σύντομα, ξενάγηση στον χώρο ταφής και αποθήκευσης, όταν αυτός εγκαινιαστεί επίσημα και αρθούν τα μέτρα ασφαλείας, που ισχύουν ακόμη. Το έργο έγινε στο Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου (Τ.Π.Π.Λ.), ένα χώρο που ιστορικά χαρακτηρίζεται ως «Παρθενώνας της αρχαίας τεχνολογίας» και «Λίκνο του βιομηχανικού εκσυγχρονισμού της σύγχρονης Ελλάδας». Εδώ οι Αθηναίοι, κατά την διάρκεια του Χρυσού Αιώνα του Περικλή, έβγαζαν τόσο ασήμι, όσο ήταν αρκετό για να αγοραστούν οι τριήρεις, με τις οποίες απέκτησαν υπεροπλία στην Μάχη της Σαλαμίνας, και νίκησαν τους Πέρσες. Αλλά κι όταν η Ελλάδα ξαναγεννήθηκε μετά την τουρκοκρατία, στο Λαύριο δημιουργήθηκε η πρώτη βιομηχανική εγκατάσταση. Τα μεταλλουργεία του Λαυρίου γίνονται και πάλι κέντρο ανάπτυξης. Όμως από αυτήν την πολύ βαριά βιομηχανική δραστηριότητα, δημιουργήθηκε ένα πολύ σημαντικό περιβαλλοντικό πρόβλημα. Το οποίο παρέμενε άλυτο μέχρι που το ΕΜΠ, στις ημέρες μας, προς όφελος του περιβάλλοντος αλλά και της ίδιας της ζωής του πολίτη, αποφάσισε να διαχειριστεί όλες αυτές τις πολύ επικίνδυνες ουσίες, που βρίσκονταν στον χώρο του μεταλλουργικού εργοστασίου , χρησιμοποιώντας σύγχρονη τεχνολογία και καινοτόμες εφαρμογές. Η ρύπανση ήταν διάσπαρτη. Όλα αυτά τα χρόνια, τα απόβλητα από την μεταλλουργική δραστηριότητα, μεταφέρονταν από το ένα σημείο του Πάρκου, στο άλλο. Τι έδειξαν οι μετρήσεις του ΕΜΠ: «Σύμφωνα με τα γερμανικά επιτρεπτά όρια, για εμπορικές και βιομηχανικές περιοχές, το αρσενικό πρέπει να φτάνει 140 ppm . Στο Λαύριο το αρσενικό έφτανε τα 8.500 ppm, στο κάδμιο, με όριο τα 60 ppm, στα χώμα μέσα στο τεχνολογικό πάρκο Λαυρίου είχαμε ένδειξη 600 ppm. Ο μόλυβδος, με όριο τα 2000 ppm, έφτανε τα 47.000 ppm» λέει ο κ. Δημήτρης Καλιαμπάκος. Η προσπάθεια για την αντιμετώπιση των ιδιαίτερα υψηλών συγκεντρώσεων τοξικών ρύπων, καθοδηγήθηκε από δύο στόχους: Να εκμηδενιστεί πρακτικά ο κίνδυνος για τον άνθρωπο και να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος για το οικοσύστημα. Η πρώτη λύση ήταν να σκαφτεί ο χώρος και να συγκεντρωθούν τα ρυπασμένα εδάφη σε έναν υδατοστεγανό χώρο απόθεσης, (Χώρος Υγειονομικής Ταφής Ρυπασμένων Εδαφών-Χ.Υ.Τ.Ρ.Ε.), εντός του Τ.Π.Π.Λ. με χρήση της τεχνολογίας «ξηρού τάφου». Με αυτόν τον τρόπο, οι επικίνδυνες ουσίες δεν θα διαλύονταν στο νερό της βροχής, και δεν θα κατέληγαν στον υδροφόρο ορίζοντα. Η δεύτερη λύση, ήταν να δημιουργηθεί ένας ακόμη χώρος, υπόγειος, όπου θα συγκεντρώνονταν τα πιο επικίνδυνα απόβλητα, όπως σκόνες αρσενικού, χημικά αντιδραστήρια ή παλαιοί μετασχηματιστές, που χρειάζονταν ειδικές συνθήκες φύλαξης. «Να τονίσουμε, όμως, πως οι δύο λύσεις αυτές, δεν αφορούν γενικότερα το περιβαλλοντικό πρόβλημα όλης της περιοχής ή άλλων τοξικών αποβλήτων από άλλες περιοχές της Ελλάδας, αλλά αφορούν την διαχείριση, μόνον των αποβλήτων που βρίσκονται στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου» λέει ο κ. Καλιαμπάκος, εκπρόσωπος του ΕΜΠ, μέλος της επιστημονική επιτροπής παρακολούθησης του έργου. Η ουσία, είναι, όμως, πως από αυτήν την πιλοτική εφαρμογή, και η τεχνογνωσία αλλά και η μεθοδολογία είναι πια διαθέσιμη και σε άλλες περιοχές με ανάλογα προβλήματα. Για την πλήρη περιβαλλοντική θωράκιση του έργου δημιουργήθηκε ένα πρότυπο περιβαλλοντικό εργαστήριο που παρακολουθούσε τα επίπεδα μόλυνσης, όλων των επικίνδυνων στοιχείων, σε κάθε φάση του έργου. Το σύστημα περιβαλλοντικού ελέγχου είχε στοιχεία για την ρύπανση ανά ώρα, επί 1,5 χρόνο. Ούτε μια φορά δεν ξεπέρασε η αέρια ρύπανση τα όρια, όπως μας πληροφόρησε ο αναπληρωτής καθηγητής του ΕΜΠ. Η ύψιστη βαρύτητα δόθηκε και στην ασφάλεια των εργαζομένων. Για προληπτικούς λόγους, χρησιμοποιηθήκαν στολές μιας χρήσης ενώ οι έλεγχοι για την εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας ήταν συνεχείς. Οι καινοτομίες που εφαρμόστηκαν, τόσο για την κατασκευή του ΧΥΤΡΕ όσο και του υπόγειου χώρου ήταν αρκετές. Ο γεωσυνθετικός φραγμός που χρησιμοποιήθηκε για την στεγανοποίηση του ΧΥΤΡΕ παραγγέλθηκε από την Γερμανία. «Το υλικό αυτό είναι εξαιρετικά συμπιεσμένο και είναι πολύ πιο στεγανό από την γεωμεμβράνη. Για παράδειγμα 8 χιλιοστά ενός τέτοιου γεωσυνθετικού φραγμού αντιστοιχούν σε ένα στρώμα αργίλου πάχους μεγαλύτερου των 50 μέτρων. Έτσι, είχαμε περισσότερο χώρο αποθήκευσης του ρυπασμένου χώματος και απόλυτη στεγανότητα» λέει ο κ. Δημήτρης Καλιαμπάκος. Τι θα γίνει στη συνέχεια; Σε κάποιες δεκάδες χρόνια, όπως μας λέει ο ίδιος, θα υπάρχει η τεχνολογία εκείνη, που αυτό το ρυπασμένο χώμα θα μπορεί να το επεξεργαστεί ως μετάλλευμα, και σίγουρα θα χρησιμοποιηθεί και πάλι στην παραγωγική διαδικασία. Η κατασκευή του ΧΥΤΡΕ κόστισε € 3.5 εκ, χρηματοδοτήθηκε από το Γ ΚΠΣ, ενώ το ΕΜΠ συνέλαβε την ιδέα, έκανε τις αρχικές μελέτες, προκήρυξε το έργο και η Τεχνική Υπηρεσία του επέβλεψε την άρτια κατασκευή του. Ανάδοχος του έργου ήταν η Πρίσμα Δομή ΑΤΕ. Τα μισά χρήματα από το συνολικό κόστος, δαπανήθηκαν για την στεγάνωση. Ο σχεδιασμός του ΕΜΠ απέφερε και μείωση του κόστους, περισσότερο από το 50%. Ενώ, δηλαδή, για παρόμοια έργα, το μέσο κόστος, στην Ευρώπη για την εκσκαφή και τον εγκιβωτισμό είναι € 74/m3, στην περίπτωση του ΧΥΤΡΕ, αυτό έφτασε μόλις στα € 31/ m3. Το πλεονέκτημα της διαχείρισης των αποβλήτων στην καρδιά της ρύπανσης, έλυσε το πρόβλημα του κόστους της μεταφοράς. Στην περίπτωση των επικίνδυνων αποβλήτων, το ΕΜΠ επέκτεινε πανάρχαιες μεταλλευτικές μεθόδους σε μια εξαιρετικά σύγχρονη εφαρμογή. Το κτίριο του Κωνοφάγου, που βρίσκεται μέσα στον χώρο του Τεχνολογικού Πάρκου ήταν γεμάτο αρσενικό. Το συγκεκριμένο κτίριο, πήρε το όνομά του, από τον καθηγητή μεταλλογνωσίας, που προσπάθησε να σταματήσει τον αποδεκατισμό των εργατών από τους ατμούς του αρσενικού. Στο συγκεκριμένο κτίριο, που δεν έχει πατώματα, τοποθετήθηκαν διάφορα επίπεδα με σακιά, σακόφιλτρα, τα οποία συγκρατούσαν τα επικίνδυνα καπναέρια, γλιτώνοντας από την δηλητηρίαση όσους εργάζονταν σε αυτό. Το αρσενικό, όμως, παρέμενε μέσα στο κτίριο. Περίπου 1 τόνος βρέθηκε στο εσωτερικό του, όταν η κατάποση ακόμη και ενός δέκατου του γραμματίου μπορούν να αποδειχτεί θανατηφόρα. Παλιοί μετασχηματιστές με κλοφέν και άλλες επικίνδυνες ουσίες έπρεπε να αποθηκευτούν εκτός ΧΥΤΡΕ. Η επιλογή να μεταφερθούν όλες οι παραπάνω ουσίες σε ειδικό χώρο στο εξωτερικό όπου θα αποθηκευτούν με ασφάλεια για εκατοντάδες χρόνια ήταν οικονομικά ανεφάρμοστη. «Αντί αυτού φτιάξαμε ένα υπόγειο χώρο, αντίστοιχο με τους πιο σύγχρονους χώρους διάθεσης ειδικών αποβλήτων του εξωτερικού μέσα στο τεχνολογικό πάρκο Λαυρίου» μας εξηγεί ο κ. Καλιαμπάκος Ετσι, σε συγκεκριμένο χώρο του Τεχνολογικού Πάρκου κατασκευάστηκε υπόγειος χώρος, με την πανάρχαια μεταλλευτική τεχνική των θαλάμων και στύλων. Με μεγάλες κολώνες από το ίδιο το πέτρωμα να στηρίζουν την οροφή του υπογείου και ανοίγοντας θαλάμους. Είναι το πρώτο μεταλλείο στον κόσμο, εξηγεί ο αναπληρωτής καθηγητής του ΕΜΠ που κατασκευάστηκε ειδικά για την αποθήκευση επικίνδυνων αποβλήτων. Παλιά μεταλλεία, στο εξωτερικό ανακατασκευάζονται για παρόμοιους σκοπούς, όπως στην Γερμανία, όμως, το ΕΜΠ προτίμησε να φτιάξει από την αρχή ένα μικρό μεταλλείο, δύο στρεμμάτων, μέγιστης χωρητικότητας 5000 τόνων ειδικών αποβλήτων. Με ειδικές τεχνικές στις εκρηκτικές ύλες που χρησιμοποιήθηκαν για την διάνοιξη των θαλάμων, προστατεύτηκαν τα μισογκρεμισμένα αλλά διατηρητέα από το υπουργείο Πολιτισμού, κτίσματα που το κοντινότερο βρίσκονταν σε απόσταση 35 μέτρων, από τον υπόγειο χώρο. Τα τοποθετημένα ρωγμήμετρα δεν έδειξαν την παραμικρή ρωγμή ή μετακίνηση των κτιρίων. Μέσα στον υπόγειο χώρο, θα τοποθετηθούν τα βαρέλια με την σκόνη του αρσενικού που θα συγκεντρωθεί από το κτίριο του Κωνοφάγου, όπως και άλλα χημικά αντιδραστήρια του παλαιού μεταλλουργικού εργοστασίου και ο χώρος, θα ασφαλιστεί χρησιμοποιώντας τις πιο αυστηρές διεθνείς προδιαγραφές. Η σύλληψη της ιδέας του έργου, οι αρχικές μελέτες η προκήρυξη και η παρακολούθηση και επίβλεψη των εργασιών έγιναν από το ΕΜΠ. Το υπόγειο έργο κόστισε 2. 618.000 ευρώ και ανάδοχος του ήταν η ΠΡΟΕΤ Α.Ε. «Αποδείξαμε ότι μπορούμε να διαχειριζόμαστε οικονομικά και με πολύ αποτελεσματικό τρόπο τα ειδικά απόβλητα. Εάν οι 5000 τόνοι τοξικών αποβλήτων έπρεπε να πάνε στο εξωτερικό, στους ειδικούς χώρους εναπόθεσης, το ελληνικό κράτος έπρεπε να πληρώσει, το λιγότερο, 1500 ευρώ τον τόνο. Που σημαίνει ότι για αυτήν την δυναμικότητα θα έπρεπε να πληρώσουμε 7,5 εκατομμύρια ευρώ» καταλήγει ο κ. Καλιαμπάκος, δηλαδή το τριπλάσιο του κόστους κατασκευής του έργου. Πηγή : ecotec.gr